Pytanie, z którym możesz się utożsamić

Od dłuższego czasu zmagam się z zachowaniami i impulsami, nad którymi tracę kontrolę. Wielokrotnie obiecywałem sobie, że z tym skończę, ale moje postanowienia zawodzą, a wstyd staje się coraz większy. Boję się rozmowy ze specjalistą, ponieważ nie wiem, jak zostanę oceniony i co się stanie, kiedy powiem prawdę. Jak mam zrobić pierwszy krok, rozpoznać momenty utraty kontroli i zacząć skutecznie zmieniać zachowanie, skoro samodzielne próby nie przynoszą rezultatu?

Pytanie opracowane na potrzeby poradnika.

Jestem psychologiem i popularyzatorem wiedzy psychologicznej. Na Psycholog.CLICK poruszam również tematy, o których ludzie często nie potrafią rozmawiać nawet z najbliższymi. Pytania i propozycje kolejnych artykułów możesz przesyłać na psycholog@psycholog.click albo przez WhatsApp. Jeśli potrzebujesz indywidualnego omówienia swojej sytuacji, możesz umówić konsultację psychologiczną online. Gdy zachowanie może zagrażać innym osobom, szczególnie ważne jest ustalenie właściwej formy pomocy i ocena bezpieczeństwa.

Najtrudniejszy moment zmiany często przychodzi wcześniej niż pierwsza rozmowa ze specjalistą. Człowiek musi dopuścić do siebie myśl, że jego dotychczasowe metody zawodzą, a sam wstyd nie zatrzyma szkodliwego zachowania.

W tym poradniku wyjaśnię mechanizmy utraty kontroli, przedstawię możliwości przełamywania lęku przed szukaniem pomocy oraz omówię program ReDirection. To szczególne narzędzie profilaktyczne przeznaczone dla osób, które chcą zaprzestać korzystania z materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Temat wymaga jednocześnie empatii wobec osoby szukającej pomocy i bezwzględnego pierwszeństwa bezpieczeństwa dzieci.

1. Kiedy niepożądany impuls staje się rzeczywistym problemem?

Wyobraź sobie człowieka, który przez cały dzień wykonuje swoje obowiązki, rozmawia ze znajomymi i zachowuje się zupełnie zwyczajnie. Nikt nie podejrzewa, że od miesięcy zmaga się z powtarzającym się zachowaniem, którego sam się obawia.

Każdego ranka postanawia, że dziś będzie inaczej.

Wieczorem przychodzi napięcie. Później pojawia się impuls, znajoma myśl usprawiedliwiająca działanie i kolejna decyzja sprzeczna z wcześniejszym postanowieniem.

Następnego dnia wstyd jest jeszcze większy.

To przykład hipotetyczny. Nie wskazuje konkretnej diagnozy ani nie wyjaśnia każdego rodzaju niepożądanego zachowania. Pokazuje natomiast, dlaczego sam fakt rozpoznawania problemu nie musi wystarczać do jego rozwiązania.

W psychologii impuls rozumiemy jako skłonność do podjęcia określonego działania, często pojawiającą się szybko i w związku z aktualnym stanem emocjonalnym. Może mieć charakter przyjemny, nieprzyjemny albo ambiwalentny.

Trzeba jednak odróżnić trzy sytuacje.

Pierwsza dotyczy niechcianych myśli. Człowiek może doświadczać natrętnych wyobrażeń dotyczących przemocy, seksualności lub innych tematów, których sam się boi. Myśli bywają całkowicie sprzeczne z jego wartościami i nie muszą oznaczać zamiaru działania.

Druga dotyczy odczuwania impulsu do działania. Pojawia się skłonność, pragnienie albo silna potrzeba wykonania określonej czynności. Znaczenie takiego impulsu zależy od jego treści, historii zachowań i konkretnych okoliczności.

Trzecia dotyczy rzeczywistego, powtarzanego zachowania, które może powodować szkody, naruszać prawa innych ludzi lub stwarzać zagrożenie.

Te sytuacje wymagają odmiennego postępowania.

Osoba cierpiąca z powodu niechcianych myśli o skrzywdzeniu kogoś może potrzebować oceny pod kątem zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Nie wolno automatycznie traktować jej jako sprawcy przemocy.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy człowiek rzeczywiście podejmuje zachowania krzywdzące. Wówczas nie wystarczy analiza emocji. Potrzebne są konkretne działania zabezpieczające i odpowiedzialna ocena ryzyka.

Szczególnym przykładem jest korzystanie z materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci, określanych jako CSAM, od angielskiego child sexual abuse material.

Nie chodzi o fikcyjną kategorię niewinnych obrazów. Mówimy o materiałach związanych z wykorzystywaniem dzieci, których powstawanie i rozpowszechnianie może prowadzić do wielokrotnego krzywdzenia pokrzywdzonych.

Warto też pamiętać, że zainteresowanie seksualne dziećmi, niechciana myśl seksualna i faktyczne korzystanie z CSAM to odrębne kwestie. Nie można ich utożsamiać ani wyprowadzać jednej z drugiej bez właściwej oceny.

Pierwszym krokiem jest więc nazwanie problemu bez zniekształcania faktów. Nie trzeba od razu wiedzieć, dlaczego dany mechanizm powstał. Trzeba natomiast rozpoznać, co rzeczywiście się wydarza, jakie są konsekwencje oraz czy ktokolwiek jest zagrożony.

To punkt wyjścia do dalszej pracy.

2. Sprawdź, jak bardzo wpływa to na twoje życie

Poniższa tabela nie jest testem psychologicznym ani narzędziem diagnostycznym. Służy uporządkowaniu informacji o nasileniu trudności i potrzebie pomocy. W przypadku zachowań potencjalnie krzywdzących nie należy uzależniać oceny bezpieczeństwa wyłącznie od częstotliwości impulsów lub subiektywnego cierpienia.

Jedna szczególnie ważna zasada: nawet pojedyncze działanie krzywdzące dziecko może wymagać pilnej interwencji. Nie trzeba najpierw osiągnąć trzeciego poziomu w tabeli.

Jeżeli istnieje bezpośrednie ryzyko skrzywdzenia dziecka, należy natychmiast przerwać sytuację zagrożenia, nie pozostawać z dzieckiem sam na sam i skontaktować się z odpowiednimi służbami. W Polsce w nagłej sytuacji można skorzystać z numeru alarmowego 112.

Samopomoc nie zastępuje ochrony osoby zagrożonej.

3. Wstyd, napięcie i usprawiedliwienia. Trzy mechanizmy utraty kontroli

Dlaczego człowiek powtarza zachowanie, którego konsekwencje zna i którego chce zaprzestać?

Odpowiedź może być złożona. Nie istnieje jeden mechanizm wyjaśniający wszystkie problemy z kontrolą impulsów.

Są jednak procesy psychologiczne, które warto rozumieć.

Wstyd zamieniający problem w tajemnicę

Poczucie winy i wstyd nie są tym samym.

Wina odnosi się zwykle do określonego działania. Człowiek rozpoznaje, że zrobił coś niewłaściwego, i może zastanawiać się nad zmianą albo naprawieniem szkody.

Wstyd często sięga głębiej. Zamiast oceniać konkretne zachowanie, człowiek zaczyna oceniać całą swoją osobę.

Myśli, że jest bezwartościowy, odrażający albo niezdolny do zmiany.

Wtedy pojawia się pokusa ukrycia problemu.

Nie rozmawia z bliskimi. Nie szuka specjalisty. Nie próbuje zrozumieć, czego właściwie potrzebuje, ponieważ samo opowiedzenie o trudności wydaje mu się nie do zniesienia.

Tak powstaje sytuacja, w której wstyd zamiast zatrzymywać zachowanie, utrudnia uzyskanie pomocy mogącej je powstrzymać.

Grady i współpracownicy (2019) analizowali wypowiedzi osób deklarujących zainteresowanie seksualne małoletnimi. W ich badaniu szczególnie ważne okazały się obawy przed stygmatyzacją, oceną i ujawnieniem problemu.

Wnioski nie oznaczają, że wszystkie osoby przeżywające wstyd są podobne do uczestników tego badania. Pokazują jednak, dlaczego dostęp do właściwej pomocy może być utrudniony.

Wstyd ma jeszcze jedną właściwość.

Człowiek może uznać, że skoro sam siebie potępia, to już poniósł wystarczającą karę za zachowanie. Tymczasem bolesna samoocena nie zmienia przeszłości i nie gwarantuje bezpieczeństwa w przyszłości.

Odpowiedzialność wymaga czegoś bardziej konkretnego niż cierpienie z powodu własnych czynów.

Napięcie i chwilowa ulga

Drugi mechanizm dotyczy uczenia się.

Wyobraź sobie hipotetyczną osobę, która po trudnym dniu doświadcza silnego napięcia. Dawniej odkryła, że określone zachowanie pozwala jej przez chwilę odwrócić uwagę od nieprzyjemnych emocji.

Wykonuje tę czynność i odczuwa ulgę.

Następnie pojawia się wstyd i żal. Obiecuje sobie, że nigdy więcej do tego nie dopuści.

Po pewnym czasie napięcie powraca.

Jeżeli zachowanie wielokrotnie przynosi krótkotrwałą ulgę, może ulegać utrwaleniu. W psychologii uczenia się mówi się w takim kontekście między innymi o wzmacnianiu negatywnym, czyli utrwalaniu działania poprzez usunięcie lub zmniejszenie nieprzyjemnego stanu.

Nazwa bywa myląca. Nie oznacza „złego wzmocnienia”, lecz specyficzny proces uczenia.

Nie należy jednak zakładać, że każda osoba korzystająca z CSAM robi to z powodu stresu albo w celu regulacji emocji. Mogą występować odmienne motywacje, zainteresowania seksualne, wzorce zachowania i czynniki ryzyka.

Dlatego psychologiczna analiza musi być indywidualna.

Myślenie, które pozwala odłożyć odpowiedzialność

Trzeci mechanizm jest mniej widoczny.

Czasami człowiek nie podejmuje szkodliwego działania wbrew wszystkim swoim myślom. Najpierw pojawia się sposób rozumowania, który pozwala mu złagodzić wewnętrzny opór.

„Tym razem nic się nie stanie”.

„To ostatni raz”.

„Wcale nie jest tak poważnie”.

„Od jutra naprawdę zacznę się kontrolować”.

Takie usprawiedliwienia mogą pojawiać się w różnych rodzajach problemowych zachowań.

W przypadku korzystania z CSAM szczególnie niebezpieczne jest przekonanie, że oglądanie materiałów nie wiąże się z rzeczywistą krzywdą, ponieważ nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu z dzieckiem.

To błędne rozumowanie.

Materiały dokumentują wykorzystywanie, a ich wykorzystywanie i rozpowszechnianie może prowadzić do dalszych naruszeń praw pokrzywdzonych.

Praca nad zmianą wymaga więc również rozpoznawania myśli, które służą usprawiedliwianiu zachowania.

Nie chodzi o to, aby człowiek przez całą dobę walczył ze swoim umysłem. Chodzi o to, by dostrzegał moment, w którym myślenie zaczyna ułatwiać decyzję zagrażającą innym.

4. Co nauka mówi o samopomocy i programie ReDirection?

Psychologia dysponuje metodami pozwalającymi pracować nad związkami między sytuacją, myślą, emocją i zachowaniem. Jednym z najlepiej poznanych podejść jest terapia poznawczo-behawioralna, czyli CBT.

Nie oznacza to, że każda trudność wynika z błędnego myślenia albo że wystarczy zmienić kilka przekonań.

CBT obejmuje wiele metod, a skuteczność określonej interwencji zależy od rodzaju problemu, sposobu jej prowadzenia i charakterystyki uczestników.

W przypadku prewencji przemocy seksualnej wobec dzieci konieczna jest szczególna ostrożność w interpretacji wyników badań.

Czym jest ReDirection?

ReDirection to bezpłatny internetowy program samopomocowy stworzony przez fińską organizację Protect Children, czyli Suojellaan Lapsia ry.

Powstał w 2021 roku, a polska wersja została udostępniona 25 września 2025 roku we współpracy z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę.

Program jest przeznaczony dla osób zmagających się z korzystaniem z materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci, które chcą zaprzestać takiego zachowania.

Wykorzystuje założenia podejścia poznawczo-behawioralnego oraz rozwiązania odnoszące się do rozpoznawania czynników ryzyka, samoregulacji, odpowiedzialności i planowania zmiany.

Nie jest to ogólny poradnik dla osób doświadczających dowolnych niechcianych myśli seksualnych. Nie należy także przedstawiać go jako zamiennika specjalistycznego leczenia w każdym przypadku.

W programie można pracować między innymi nad zrozumieniem własnej drogi do szkodliwego zachowania, rozpoznawaniem emocji, przekonań, codziennych okoliczności i osobistych wartości.

Kolejna część dotyczy zarządzania ryzykiem. Użytkownik analizuje sytuacje wyzwalające, przygotowuje plan postępowania oraz poznaje sposoby radzenia sobie z narastającymi impulsami.

Program zachęca również do budowania bezpiecznego życia, w którym człowiek ma inne sposoby realizowania swoich potrzeb niż zachowania naruszające prawa dzieci.

Takie podejście nawiązuje do modelu dobrego życia, określanego jako Good Lives Model. Ward i Brown (2004) opisali znaczenie łączenia ograniczania ryzyka z rozwijaniem kompetencji, konstruktywnych celów i możliwości zgodnego z prawem funkcjonowania.

Nie chodzi o poprawianie samopoczucia kosztem odpowiedzialności. Chodzi o ograniczanie zachowań szkodliwych także poprzez budowanie zdolności do bezpiecznego życia.

Jak korzystać z programu?

ReDirection ma formę modułów edukacyjnych i ćwiczeń.

Organizatorzy zachęcają do pracy małymi krokami, przykładowo około 10 minut dziennie albo 30 minut raz w tygodniu.

To zalecenie organizacyjne, a nie udowodniona dawka terapeutyczna gwarantująca poprawę.

Program można realizować stopniowo, wracać do wcześniejszych materiałów i korzystać z wybranych ćwiczeń. Ważna jest regularność oraz odnoszenie poznawanych treści do rzeczywistego zachowania.

Rozpoczęcie nie wymaga standardowej rejestracji ani podawania imienia i nazwiska. Organizator przedstawia program jako anonimowy. Nie należy jednak utożsamiać tej deklaracji z gwarancją absolutnej niewykrywalności wszystkich technicznych śladów aktywności internetowej. Zasady prywatności i bezpieczeństwa należy sprawdzać bezpośrednio w aktualnych informacjach organizatora.

Czy program rzeczywiście działa?

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę informuje, że spośród 105 osób, które dobrowolnie przekazały opinię o ReDirection, 76 procent deklarowało ograniczenie albo całkowite zaprzestanie korzystania z CSAM po rozpoczęciu programu.

To informacja istotna, ale wymagająca ostrożnej interpretacji.

Nie jest to wynik pokazujący skuteczność wobec wszystkich użytkowników.

Osoby odpowiadające na ankietę mogły różnić się od tych, które nie przekazały opinii. Wynik opiera się na samoopisie, a deklaracja zmiany nie jest równoznaczna z niezależnym potwierdzeniem zachowania.

Nie można zatem twierdzić, że ReDirection zapobiega przestępstwom u 76 procent uczestników.

Protect Children informuje również o badaniach ReDirection prowadzonych w ramach międzynarodowego Project Bridge. Według informacji organizacji dostępnych w 2026 roku wyniki wstępne są obiecujące, ale pełne rezultaty oceny skuteczności pozostają oczekujące na publikację.

Co pokazują badania innych programów?

Lätth i współpracownicy (2022) przeprowadzili randomizowane badanie internetowego programu Prevent It, wykorzystującego CBT ze wsparciem terapeuty.

W badaniu uczestniczyło 160 dorosłych osób deklarujących korzystanie z CSAM. Porównano ośmiotygodniową interwencję z psychologicznym warunkiem kontrolnym.

U uczestników korzystających z Prevent It zaobserwowano większe ograniczenie deklarowanego czasu oglądania CSAM. Efekt pomiędzy grupami był jednak niewielki, a badanie opierało się na samoopisie i stosunkowo krótkiej obserwacji.

W lipcu 2026 roku McMahan i współpracownicy opublikowali kolejne randomizowane badanie, tym razem dotyczące Prevent It 2.0.

Wzięły w nim udział 203 dorosłe osoby. Dziewięciotygodniowa interwencja internetowa wiązała się z większym ograniczeniem nasilenia deklarowanych impulsów seksualnych skierowanych wobec dzieci oraz zachowań związanych z seksualnym obserwowaniem dzieci, w porównaniu z grupą oczekującą na interwencję.

To ważne wyniki, pokazujące możliwości rozwoju profilaktycznych form pomocy dostępnych online.

Nadal jednak nie wolno przenosić rezultatów Prevent It bezpośrednio na ReDirection. To odmienne programy, badane w różnych warunkach.

Co wiemy o wstydzie i poszukiwaniu pomocy?

W badaniu jakościowym opublikowanym w lipcu 2026 roku Nemcová i współpracownicy analizowali 32 anonimowe wywiady z osobami korzystającymi z CSAM, które szukały pomocy i zostały ocenione jako należące do grupy niskiego lub umiarkowanego ryzyka przestępstwa kontaktowego.

Badacze opisali doświadczenia związane z konfliktem wewnętrznym, stygmatyzacją, lękiem przed ujawnieniem oraz subiektywnym poczuciem utraty kontroli.

Wypowiedzi pokazywały również, że świadomość szkodliwości zachowania nie zawsze przekładała się na zdolność jego zatrzymania.

To cenna obserwacja.

Nie oznacza jednak, że badanie dowiodło skuteczności określonego sposobu terapii. Było jakościowe, obejmowało niewielką i wybraną grupę uczestników.

Pozwala lepiej rozumieć mechanizmy przeżywania problemu, lecz nie uprawnia do wyciągania wniosków o wszystkich osobach korzystających z CSAM.

Zestawiając te wyniki, widzę jeden szczególnie ważny kierunek: wczesna pomoc powinna umożliwiać otwarte mówienie o ryzyku, ale musi jednocześnie prowadzić do jego realnego ograniczania.

5. Najgroźniejszy mit: wystarczy naprawdę chcieć przestać

Wyobraź sobie człowieka, który od dwóch lat powtarza jedno zdanie:

„Od jutra już nigdy”.

Jeśli kolejne próby kończą się niepowodzeniem, może dojść do wniosku, że ma słabą wolę, nie zasługuje na pomoc albo nie jest zdolny do zmiany.

Takie rozumowanie nie pomaga ustalić, dlaczego dotychczasowe metody zawodzą.

Silna motywacja jest ważna, ale nie zastępuje umiejętności rozpoznawania czynników ryzyka, zarządzania zachowaniem, korzystania z pomocy i planowania bezpieczeństwa.

Istnieje też przeciwne uproszczenie.

„Nie mam kontroli, więc nie odpowiadam za swoje zachowanie”.

To równie niebezpieczny wniosek.

Problemy psychologiczne mogą wyjaśniać pewne mechanizmy postępowania, lecz nie znoszą automatycznie odpowiedzialności za krzywdę.

Nie można również zakładać, że osoba korzystająca z CSAM zawsze jest uzależniona w sensie klinicznym.

Samo powtarzanie zachowania nie uprawnia do postawienia rozpoznania. Potrzebna jest ocena jego charakteru, motywacji, kontroli, konsekwencji i innych czynników.

Podobnie nie każda niechciana myśl seksualna oznacza rzeczywiste zainteresowanie jej realizacją.

Przy obsesyjnych myślach człowiek może doświadczać silnego lęku właśnie dlatego, że nie chce dopuścić do określonego działania. Uporczywe sprawdzanie, czy jest „niebezpieczny”, może dodatkowo wzmacniać objawy lękowe.

Dlatego rzetelna pomoc wymaga rozróżnienia niechcianych myśli, impulsów, zamiaru i faktycznego zachowania.

W przeciwnym razie można skrzywdzić osobę cierpiącą z powodu natręctw albo przeoczyć rzeczywiste zagrożenie.

Wstyd nie jest diagnozą. Silna wola nie jest terapią. A przyznanie się do trudności nie zwalnia z odpowiedzialności za to, co człowiek robi.

6. Jak rozpocząć zmianę? Pięć konkretnych działań

Zaproponuję pięć kroków opartych na zasadach analizy zachowania, samoregulacji i odpowiedzialnego szukania pomocy.

Nie są one autorską metodą terapeutyczną ani substytutem specjalistycznej oceny. Jeśli istnieje ryzyko skrzywdzenia innej osoby, pierwszeństwo ma jej bezpieczeństwo.

Krok pierwszy. Opisz zachowanie, a nie całą swoją osobowość

Zamiast formułować cel „muszę przestać być takim człowiekiem”, określ, co konkretnie wymaga zmiany.

Co robię? Jak często to się zdarza? Co poprzedza zachowanie? Jakie są jego konsekwencje?

Nie musisz posługiwać się skomplikowanym językiem psychologicznym.

Wystarczy konkret.

Na przykład: „Podejmuję zachowanie, którego chcę zaprzestać, ale moje dotychczasowe metody nie działają”.

W przypadku korzystania z CSAM cel musi być jednoznaczny: zaprzestanie korzystania z takich materiałów.

Samo ograniczenie wstydu nie jest wystarczającym rezultatem.

Pierwsza trudność może pojawić się już na etapie nazwania zachowania. Człowiek używa wtedy ogólnych określeń: „słabość”, „problem z internetem”, „coś niewłaściwego”.

Takie słowa mogą ułatwić rozpoczęcie rozmowy, ale w procesie specjalistycznej oceny konieczne będzie ustalenie faktów.

Nie utrwalaj przy tym nielegalnych materiałów ani ich kopii jako rzekomego dowodu lub elementu samodzielnego dziennika.

Krok drugi. Rozpoznaj moment, w którym zaczyna się ryzyko

W analizie funkcjonalnej zachowania istotne jest ustalenie, co dzieje się przed jego wystąpieniem, jak ono przebiega i jakie konsekwencje po nim następują.

Możesz zacząć od przypomnienia sobie sytuacji, w której próbowałeś powstrzymać impuls.

Zastanów się, jakie wydarzenie ją poprzedzało. Czy pojawiło się napięcie, znudzenie, samotność, pobudzenie seksualne albo określony sposób myślenia?

Nie zakładaj od razu, że znasz odpowiedź.

Przykładowo ktoś może sądzić, że jego głównym problemem jest samotność, podczas gdy w praktyce większe znaczenie mają powtarzane zainteresowania seksualne i przekonania usprawiedliwiające zachowanie.

Ktoś inny może podejmować kompulsyjne czynności w odpowiedzi na lęk.

Bez właściwego rozpoznania można pracować nad niewłaściwym mechanizmem.

Praktyczna obserwacja powinna obejmować nie tyle szczegółowy opis treści szkodliwych, ile sytuacje, emocje, sposób myślenia i moment podejmowania decyzji.

Warto zwłaszcza dostrzegać pierwsze usprawiedliwienie.

Jeżeli pojawia się znajome „jeszcze tylko raz”, potraktuj je jako sygnał ostrzegawczy, nie jako argument za działaniem.

Krok trzeci. Przygotuj plan bezpieczeństwa przed kryzysem

Plan tworzony dopiero podczas silnego impulsu często jest spóźniony.

Dlatego zastanów się wcześniej, co zrobisz, gdy rozpoznasz narastające ryzyko.

Przede wszystkim określ zachowanie, którego nie podejmiesz.

Następnie ustal sposób przerwania sytuacji, w której prawdopodobieństwo szkodliwego działania może wzrosnąć.

Przy problemach związanych z korzystaniem z CSAM oznacza to przerwanie poszukiwania, oglądania i rozpowszechniania takich materiałów. Nie wolno przekazywać ich znajomym ani specjalistom przez komunikatory czy pocztę elektroniczną.

W przypadku zagrożenia wobec dziecka konieczne może być natychmiastowe oddalenie się od sytuacji kontaktu i zapewnienie ochrony przez odpowiedzialne osoby lub właściwe służby.

Kolejny element to bezpieczna alternatywa dla dotychczasowego zachowania.

Może nią być przerwanie aktywności internetowej, zmiana otoczenia, neutralne zajęcie albo skorzystanie z ustalonego kontaktu pomocowego.

Nie traktuj jednak tych działań jako gwarancji bezpieczeństwa.

Przy nasilonym ryzyku specjalistyczna ocena i plan ochronny są ważniejsze niż techniki odwracania uwagi.

Właśnie dlatego warto wcześniej ustalić, z kim należy się skontaktować, jeżeli samodzielna regulacja zawiedzie.

Krok czwarty. Wykorzystaj ReDirection zgodnie z jego przeznaczeniem

Jeżeli problem dotyczy korzystania z CSAM, można rozważyć program ReDirection opracowany przez Protect Children.

Jego szczególną wartością jest skupienie na konkretnym zachowaniu, którego zaprzestanie ma służyć ochronie dzieci.

Program prowadzi użytkownika przez zagadnienia związane z osobistymi czynnikami ryzyka, emocjami, myślami, konsekwencjami zachowania i planowaniem zmiany.

W części dotyczącej zarządzania ryzykiem pojawiają się ćwiczenia pomagające rozpoznawać okoliczności sprzyjające szkodliwym działaniom.

Niektóre elementy dotyczą również szerszego funkcjonowania człowieka: relacji, seksualności, codziennych obowiązków, osobistych wartości i sposobów radzenia sobie z napięciem.

Pracę można rozłożyć na krótkie odcinki.

Nie chodzi jednak o zaliczenie kolejnych modułów dla samego zaliczenia.

Ważne jest to, czy przekładają się one na bezpieczne postępowanie w rzeczywistych sytuacjach.

Jeżeli w trakcie programu pojawia się nasilone poczucie utraty kontroli albo obawa, że możesz skrzywdzić dziecko, nie odkładaj kontaktu ze specjalistą do zakończenia wszystkich ćwiczeń.

ReDirection może pomagać rozpocząć zmianę, lecz nie zastępuje interwencji w sytuacji bezpośredniego zagrożenia.

Krok piąty. Przygotuj pierwszą rozmowę ze specjalistą

Czasem najtrudniejsza część szukania pomocy trwa kilkanaście sekund.

Tyle potrzeba, żeby wypowiedzieć pierwsze zdanie.

Możesz zacząć tak:

„Mam problem z zachowaniem, nad którym tracę kontrolę. Wstydzę się o nim mówić, ale chcę je zatrzymać i potrzebuję pomocy”.

Nie musisz od razu przedstawiać całej historii życia.

Masz jednak obowiązek przekazać prawdziwe informacje istotne dla bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy ktoś może być zagrożony.

Warto również zapytać o kompetencje specjalisty.

Czy ma doświadczenie w danym rodzaju problemu? Czy zajmuje się zachowaniami kompulsywnymi, problemowymi zachowaniami seksualnymi albo oceną ryzyka?

Jakie obowiązują zasady poufności? W jakich sytuacjach mogą powstać prawne obowiązki związane z ochroną innych osób?

Takie pytania są uzasadnione.

Profesjonalna pomoc nie powinna opierać się na upokarzaniu człowieka, ale nie może również pomijać jego odpowiedzialności.

7. Dlaczego niektóre próby samopomocy zawodzą?

Człowiek potrafi wielokrotnie zmieniać postanowienia, nie zmieniając sposobu działania.

Na przykład po kolejnym niepowodzeniu zakłada, że od jutra będzie po prostu bardziej stanowczy.

Nie ustala jednak, co zrobi, gdy pojawią się znajome okoliczności ryzyka.

Wówczas plan jest zbyt ogólny.

Inny problem pojawia się wtedy, gdy ktoś koncentruje się wyłącznie na emocjach.

Próbuje zredukować wstyd, napięcie albo poczucie winy, ale nie zajmuje się rzeczywistym zachowaniem.

Przy działaniach krzywdzących innych taka strategia jest niewystarczająca.

Można poczuć się psychicznie lepiej, a nadal stanowić zagrożenie.

Zdarza się również odwrotna sytuacja: człowiek usiłuje jedynie powstrzymywać działanie, nie rozpoznając utrwalonych czynników ryzyka, przekonań i problemów współwystępujących.

Wreszcie pojawia się błąd traktowania jednego niepowodzenia jako dowodu, że zmiana jest niemożliwa.

Niepowodzenie powinno skłaniać do oceny planu i zwiększenia poziomu wsparcia.

Nie oznacza jednak, że każde kolejne szkodliwe zachowanie jest dopuszczalnym etapem zdrowienia.

W sytuacjach dotyczących bezpieczeństwa dzieci konsekwencje mogą być bardzo poważne. Nie wolno banalizować nawrotów ani traktować ich jako nieuniknionej części procesu.

Z punktu widzenia profilaktyki ważne jest więc nie samo pytanie „dlaczego znowu zawiodłem?”, lecz także „co musi się zmienić w moim postępowaniu, żeby nie dopuścić do kolejnej krzywdy?”.

Jeżeli samopomoc nie przynosi efektów, należy zwiększyć zakres profesjonalnego wsparcia.

Nie ma sensu powtarzać przez lata tej samej nieskutecznej metody i nazywać tego konsekwencją.

8. Jak rozmawiać o problemie bez lęku przed potępieniem?

Wstyd może sprawić, że pierwsza konsultacja urasta w wyobraźni do wydarzenia bardziej przerażającego niż sam problem.

Człowiek obawia się, że specjalista natychmiast go oceni, upokorzy albo odmówi rozmowy.

Niektóre z tych obaw mogą wynikać z wcześniejszych doświadczeń. Inne mają charakter przewidywań, których osoba nigdy nie sprawdziła.

W badaniu Levenson i Grady (2019), dotyczącym doświadczeń osób deklarujących zainteresowanie seksualne małoletnimi, istotnymi barierami w poszukiwaniu pomocy były obawa przed oceną, niejasność zasad poufności oraz trudność w znalezieniu odpowiednio przygotowanych specjalistów.

To ważna wskazówka dla praktyki.

Osoba szukająca pomocy powinna mieć możliwość zadawania pytań o zasady pracy, zakres kompetencji oraz sposób prowadzenia konsultacji.

Nie należy jednak obiecywać całkowitej tajemnicy w każdej sytuacji.

Poufność zawodowa podlega określonym przepisom i wyjątkom. Ich zastosowanie zależy od prawa, charakteru relacji zawodowej i rzeczywistych okoliczności.

Jeśli sprawa dotyczy tylko natrętnych myśli, ważne może być ustalenie, czy występują objawy obsesyjno-kompulsyjne i czy wskazana jest terapia poznawczo-behawioralna z odpowiednimi technikami.

Jeżeli natomiast występują problemowe zachowania seksualne, korzystanie z CSAM albo ryzyko krzywdzenia dziecka, wskazane jest poszukiwanie specjalisty lub placówki mających odpowiednie przygotowanie z zakresu seksuologii klinicznej, oceny ryzyka i prewencji przemocy seksualnej.

W niektórych przypadkach potrzebna będzie również konsultacja psychiatryczna.

Jeśli towarzyszą temu myśli samobójcze, ciężki kryzys emocjonalny albo inne poważne objawy, również wymagają one odpowiedniej oceny.

Warto wcześniej ustalić, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi pomoc w tym konkretnym obszarze. Sam tytuł zawodowy nie gwarantuje specjalizacji we wszystkich problemach psychologicznych.

Podczas pierwszej rozmowy możesz powiedzieć, że bardzo boisz się oceny.

To informacja istotna psychologicznie.

Ale jeśli doszło do zachowań krzywdzących albo istnieje bezpośrednie zagrożenie, nie należy ukrywać tych faktów.

Celem jest rzetelna ocena, ograniczenie ryzyka i właściwa pomoc, a nie uzyskanie zapewnienia, że wszystko jest w porządku.

9. Pierwszy krok w ciągu najbliższych 24 godzin

Jeżeli od miesięcy próbujesz samodzielnie zaprzestać szkodliwego zachowania, a kolejne próby zawodzą, możesz zrobić coś innego niż dotychczas.

W ciągu najbliższych 24 godzin skontaktuj się z odpowiednio przygotowanym specjalistą lub placówką i poproś o wstępną ocenę problemu.

Nie musisz w pierwszej wiadomości przedstawiać intymnych szczegółów ani wysyłać materiałów, które mogłyby naruszać prawo lub prywatność innych osób.

Wystarczy ogólne wskazanie rodzaju trudności i prośba o ustalenie właściwej formy pomocy.

Jeżeli problem dotyczy korzystania z CSAM, możesz dodatkowo zapoznać się z polskojęzycznym programem ReDirection.

Nie czekaj jednak na zakończenie kursu, jeśli istnieje ryzyko skrzywdzenia kogokolwiek.

Pamiętaj też, że lęk przed oceną nie musi znikać przed wykonaniem pierwszego kroku. Można obawiać się rozmowy i mimo tego ją rozpocząć.

To właśnie tutaj rodzi się rzeczywista zmiana: nie w kolejnym wielkim przyrzeczeniu, lecz w decyzji, która prowadzi do konkretnego działania.

Jako psycholog mogę pomóc ci uporządkować trudność i ustalić możliwe następne kroki, z uwzględnieniem potrzeby skierowania do właściwego specjalisty, jeśli problem wykracza poza zakres konsultacji.

Umów konsultację online lub Napisz do mnie przez WhatsApp.

Przeczytaj także

Gdy myśl każe sprawdzać

O natrętnych myślach, lęku, kompulsjach i różnicy między wewnętrznym doświadczeniem a rzeczywistym działaniem.

Ile naprawdę jestem wart?

O poczuciu własnej wartości, wstydzie, poczuciu winy i niebezpieczeństwie utożsamiania całego człowieka z pojedynczym zachowaniem.

Polacy w stanie alarmu

O cyklu napięcia, sprawdzania i chwilowej ulgi. Artykuł dotyczy lęku informacyjnego, a nie zachowań seksualnych związanych z krzywdzeniem dzieci.

Robert J Błaszczyk

Psycholog · psychotraumatolog · dziennikarz · psychoedukator

Prowadzę konsultacje psychologiczne i psychotraumatologiczne online. Pomagam uporządkować trudności związane ze stresem, przeciążeniem emocjonalnym, relacjami i następstwami trudnych doświadczeń oraz ustalić możliwe kolejne kroki.

W pracy wykorzystuję psychoedukację, analizę funkcjonalną zachowania, dialog motywacyjny oraz elementy podejścia poznawczo-behawioralnego i skoncentrowanego na rozwiązaniach. Dobieram sposób pracy do sytuacji, potrzeb i celu konsultacji.

Łączę przygotowanie psychologiczne i psychotraumatologiczne, obejmujące suicydologię, z doświadczeniem dziennikarza, coacha, wykładowcy i eksperta komunikacji. Na Psycholog.CLICK przekładam wiedzę psychologiczną na zrozumiałe artykuły i praktyczne wskazówki.

Nie musisz mieć gotowej nazwy swojego problemu. Możemy zacząć od tego, co jest dla Ciebie trudne.

Umów konsultację w ZnanyLekarz

Napisz do mnie przez WhatsApp

Telefon kontaktowy +48 790 404 404.

Psycholog Robert J Błaszczyk

Konsultacje psychologiczne, psychotraumatologia, psychoedukacja i komunikacja

Nie każdy problem daje się rozwiązać samodzielnie. Czasami potrzebujesz rozmowy, która pomoże uporządkować emocje, zrozumieć zachowanie i określić możliwe kierunki dalszego działania.

Prowadzę indywidualne konsultacje psychologiczne i psychotraumatologiczne online. Zajmuję się zagadnieniami stresu, kryzysów psychicznych, trudnych doświadczeń, relacji, samooceny oraz funkcjonowania emocjonalnego. Przygotowuję także opinie psychologiczne w zakresie posiadanych kompetencji i określonego zlecenia.

Moja działalność obejmuje psychoedukację, coaching, dziennikarstwo, warsztaty, komunikację społeczną oraz zainteresowania NLP, medytacją i hipnozą, z uwzględnieniem rzeczywistych podstaw naukowych poszczególnych metod.

Łączę wiedzę psychologiczną z doświadczeniem dziennikarskim, edukacyjnym i komunikacyjnym.

Jeżeli twoja sytuacja wymaga specjalistycznej diagnostyki, leczenia lub oceny ryzyka, pomogę określić zasadność skierowania do właściwej formy pomocy. Jedna konsultacja nie stanowi obietnicy rozwiązania złożonego problemu.

Moje oficjalne strony i kanały kontaktu:

1. Umów konsultację w ZnanyLekarz
2. WhatsApp
3. E-mail ogólny · erben.pl@gmail.com
4. Psycholog.CLICK
5. Psychoedukacja.ORG
6. CBSP.PRO
7. TikTok · @psycholog.click
8. Facebook · Psycholog.CLICK
9. ERBEN.PL
10. ProwadzenieImprez.com
11. 1244.yt
12. Publikacje i produkty · Naffy

Shame, Helplessness and Loss of Control: How to Overcome Fear and Start Addressing Unwanted Urges When Self-Help Is Not Enough

A question you may relate to

For some time, I have been struggling with behaviours and urges that I feel unable to control. I have repeatedly promised myself that I would stop, but my resolutions fail and my shame grows stronger. I am afraid to speak with a professional because I do not know how I will be judged or what will happen if I tell the truth. How can I take the first step, recognise when I am losing control, and begin changing my behaviour when my attempts to manage it alone have failed?

This question was prepared for this article.

I am a psychologist and a writer committed to making psychological knowledge accessible. On Psycholog.CLICK, I also address subjects that people may find difficult to discuss, even with those closest to them. You can send questions or suggestions for future articles to psycholog@psycholog.click or contact me through WhatsApp. If you need to discuss your situation individually, you can book an online psychological consultation. Where behaviour may endanger another person, obtaining an appropriate assessment and identifying the right kind of professional help are particularly important.

The most difficult moment in changing a behaviour may arrive before the first conversation with a professional. A person has to acknowledge that their existing strategies are not working and that shame alone will not prevent further harmful behaviour.

In this article, I will explain the psychological mechanisms involved in loss of control, discuss how to overcome fear of seeking help, and introduce ReDirection. This specialised preventive programme is intended for people who want to stop using child sexual abuse material. The subject demands both compassion towards those seeking help and an uncompromising commitment to protecting children.

1. When does an unwanted urge become a serious problem?

Imagine someone who goes to work, talks to friends, and appears to function normally. Nobody suspects that, for months, this person has been struggling with a recurring behaviour that frightens them.

Every morning begins with another resolution.

Today will be different.

In the evening, tension returns. An urge develops, followed by a familiar thought that justifies acting. Another decision contradicts the earlier promise.

The following day brings more shame.

This is a hypothetical example. It does not indicate any particular diagnosis or explain every form of unwanted behaviour. It does illustrate why recognising a problem may not be sufficient to resolve it.

In psychology, an urge can be understood as an inclination towards a particular action, often arising rapidly and sometimes associated with an emotional state.

An urge may feel pleasant, unpleasant, or conflicted.

Three situations must be distinguished.

The first involves unwanted thoughts. A person may experience intrusive images or ideas concerning violence, sexuality, or other subjects that frighten them. Such thoughts can be entirely inconsistent with their values and do not necessarily indicate an intention to act.

The second involves an urge to perform an action. The person experiences a desire, inclination, or strong need to do something. Its significance depends on its content, the person’s behavioural history, and the circumstances.

The third involves actual, repeated behaviour that causes harm, violates another person’s rights, or creates a serious risk.

These situations call for different responses.

Someone distressed by unwanted thoughts about harming another person may need an assessment for obsessive-compulsive symptoms. It would be inappropriate to assume that such thoughts make the person dangerous.

The situation is different when harmful actions actually take place.

Understanding emotions remains important, but practical safeguards, accountability, and appropriate risk assessment become necessary.

One particularly serious example is the use of child sexual abuse material, abbreviated as CSAM.

This material is associated with the sexual exploitation of children. Its production, distribution, and use can contribute to continuing violations of victims’ rights and repeated victimisation.

The term should not be used as though it referred to an ordinary category of pornography. The central reality is abuse involving children.

It is also necessary to distinguish sexual attraction to children, unwanted sexual thoughts, and actual CSAM use. They are not interchangeable concepts, and one should not be inferred from another without a proper assessment.

The first step is therefore to describe the problem accurately, without distorting the facts.

You do not need to know immediately why a pattern developed.

You do need to establish what is actually happening, what its consequences are, and whether anyone may be at risk.

That is where responsible behavioural change begins.

2. Consider how much this affects your life

The following table is not a psychological test or diagnostic instrument. It is a practical guide to considering the severity of a difficulty and the level of support that may be necessary. Where behaviour may harm another person, risk must not be assessed solely on the frequency of urges or the distress experienced by the individual.

One principle matters more than the table: even a single act that harms a child may require urgent intervention.

There is no need to wait until a pattern becomes frequent or severe.

If there is an immediate risk of harming a child, end the dangerous situation, avoid being alone with the child, and contact the appropriate emergency services. In Poland, the emergency number is 112.

Self-help is not a substitute for protecting someone who is at risk.

3. Shame, tension, and rationalisation: three mechanisms behind loss of control

Why does a person repeat a behaviour when they know its consequences and want to stop?

The explanation may be complex.

There is no single psychological mechanism that accounts for every difficulty involving impulse control.

However, several processes are especially relevant.

Shame that turns a problem into a secret

Guilt and shame are different experiences.

Guilt generally concerns an action. A person recognises that something they did was wrong and may consider making changes or repairing harm.

Shame often reaches further.

Instead of evaluating a specific behaviour, the person begins evaluating their entire identity.

They may think of themselves as worthless, repulsive, or incapable of change.

The immediate temptation is to hide.

They avoid speaking to family or friends. They do not contact a professional. They may refuse even to examine the problem because admitting what is happening feels intolerable.

This can create a damaging pattern in which shame, rather than stopping the behaviour, prevents the person from accessing assistance that could help them stop.

Grady and colleagues (2019) studied responses from people who reported sexual attraction to minors.

Fear of stigma, judgement, and discovery was among the most important barriers discussed by participants.

This does not mean that everyone experiencing shame is comparable to that particular research group.

It does demonstrate why seeking appropriate preventive support can be especially difficult when the subject is highly stigmatised.

Shame has another important feature.

A person may feel that condemning themselves is already a form of punishment for what they have done.

But painful self-judgement does not change the past or guarantee safety in the future.

Accountability requires something more practical than suffering because of one’s actions.

Tension and temporary relief

A second mechanism involves learning.

Consider a hypothetical person experiencing intense tension after a difficult day.

In the past, they discovered that a particular behaviour temporarily distracted them from unpleasant emotions.

They repeated it and experienced relief.

The relief was followed by shame and regret.

They promised never to do it again.

Some time later, the tension returned.

If a behaviour repeatedly provides short-term relief, it can become reinforced. One relevant learning process is negative reinforcement, in which behaviour becomes more likely because it removes or reduces an unpleasant internal state.

The term does not mean that the reinforcement itself is morally negative. It describes a particular learning process.

It would nevertheless be misleading to assume that all CSAM users act because they are stressed or trying to regulate emotions.

Motivations may differ. Sexual interests, learned behaviour, attitudes, situational factors, and other risks may also be involved.

This is why assessment must be individual rather than based on a convenient general explanation.

Thinking that postpones responsibility

The third mechanism can be difficult to notice.

Sometimes a person does not act in direct opposition to every thought they have.

Before acting, they may develop a way of reasoning that reduces their resistance.

„Nothing serious will happen this time.”

„Just once more.”

„It isn’t that bad.”

„I will really start controlling myself tomorrow.”

These justifications can occur in many forms of problematic behaviour.

In the context of CSAM, one particularly dangerous belief is that viewing material does not involve real harm because there is no direct physical contact with a child.

This is false.

The material records exploitation, and its further use and distribution can contribute to repeated violations of victims’ rights.

Changing behaviour therefore also requires recognising thoughts that function as excuses.

The goal is not to spend every waking moment fighting one’s own mind.

It is to recognise when a pattern of thinking begins making a harmful decision easier.

4. What does research tell us about self-help and ReDirection?

Psychology offers established ways of examining the relationships between situations, thoughts, emotions, and behaviour.

One extensively studied approach is cognitive behavioural therapy, or CBT.

This does not mean that every psychological difficulty results from incorrect thinking or can be resolved by changing a few beliefs.

CBT includes different methods, and the effectiveness of any intervention depends on the problem, how the intervention is delivered, and the characteristics of the participants.

In the prevention of child sexual abuse, research findings must be interpreted with particular care.

What is ReDirection?

ReDirection is a free online self-help programme developed by the Finnish organisation Protect Children, also known as Suojellaan Lapsia ry.

The programme began in 2021. Its Polish-language version became available on 25 September 2025 through cooperation with the Empowering Children Foundation, known in Poland as Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.

It was created for individuals struggling with the use of child sexual abuse material who want to stop that behaviour.

The programme draws on cognitive behavioural principles and methods associated with identifying risk factors, emotional self-regulation, personal responsibility, and planning behavioural change.

It is not a general-purpose guide for everybody experiencing unwanted sexual thoughts.

Nor should it be presented as a universal replacement for specialist treatment.

The modules encourage users to examine the personal circumstances that contributed to their behaviour, their emotions, beliefs, everyday routines, and values.

Other sections focus on risk management. Participants explore situations that trigger harmful behaviour, develop a personal plan, and learn ways of responding to increasing urges.

The programme also addresses the development of a safer life in which personal needs are met without behaviours that violate children’s rights.

This approach has connections with the Good Lives Model.

Ward and Brown (2004) discussed the importance of combining risk reduction with developing personal capabilities, constructive goals, and opportunities to function within the law.

The objective is not simply to make a person feel better while overlooking accountability.

The purpose is to help reduce harmful behaviour by developing a person’s capacity to live safely and responsibly.

How does the programme work?

ReDirection consists of educational modules and practical exercises.

The organisers encourage participants to work through it in manageable periods, for example approximately 10 minutes a day or 30 minutes once a week.

This is a practical recommendation about pacing, not a clinically established amount of treatment guaranteed to produce improvement.

Users can proceed gradually, return to previous materials, and work on particular exercises.

The key question is whether the learning translates into safer behaviour in real situations.

Standard registration and the disclosure of one’s name are not required.

The organisers describe ReDirection as anonymous. However, this should not be interpreted as an absolute guarantee that using an online service leaves no technical trace anywhere. Users should consult the organisers’ current privacy and security information.

Does ReDirection actually work?

The Empowering Children Foundation reports that 76 percent of 105 individuals who voluntarily provided feedback said that their use of CSAM had decreased or stopped after starting ReDirection.

This is relevant information, but it requires careful interpretation.

It is not an effectiveness rate established for all programme users.

Those who chose to submit feedback may differ from those who did not respond.

The result is based on self-report, and a person’s declaration of behavioural change is not the same as independent verification.

It would therefore be incorrect to claim that ReDirection prevents future offences in 76 percent of participants.

Protect Children has also reported evaluations of ReDirection within the international Project Bridge initiative.

According to information available from the organisation in 2026, preliminary findings are promising, while full effectiveness results remain pending publication.

What do studies of other programmes show?

Lätth and colleagues (2022) conducted a randomised trial of Prevent It, a separate internet-delivered CBT programme supported by therapists.

The study involved 160 adults who reported using CSAM.

Researchers compared an eight-week intervention with a psychological control condition.

Participants receiving Prevent It reported a greater reduction in the time spent viewing CSAM.

However, the difference between groups was small, and the study relied on self-reported behaviour and relatively short follow-up.

In July 2026, McMahan and colleagues published another randomised trial, this time investigating Prevent It 2.0.

The study involved 203 adults.

Compared with participants assigned to a waiting-list condition, those receiving the nine-week online intervention reported greater reductions in the severity of sexual urges towards children and in time spent observing children for sexual purposes.

These are important findings for the development of accessible preventive interventions.

They do not justify transferring the measured effects of Prevent It directly to ReDirection.

The programmes are different and were evaluated under different conditions.

What does research reveal about shame and help-seeking?

In a qualitative study published in July 2026, Nemcová and colleagues analysed 32 anonymous interviews with CSAM users who were seeking help and had been assessed as being at low or moderate risk of contact offending.

The researchers identified experiences of internal conflict, stigma, fear of discovery, and perceived loss of control.

Participants’ accounts also suggested that recognising the harmful nature of their behaviour did not necessarily translate into successfully stopping it.

This is an important observation.

However, the study did not demonstrate the effectiveness of a particular treatment.

It used a qualitative method and involved a small, selected group.

It provides insight into how some individuals experience the problem, but its findings cannot automatically be generalised to all people who use CSAM.

Taken together, the research suggests a useful principle: early preventive support should allow people to speak openly about risk while maintaining a clear focus on reducing that risk in practice.

5. The most dangerous myth: wanting to stop should be enough

Imagine someone who has spent two years repeating the same promise:

„Tomorrow I will stop for good.”

If every attempt fails, they may conclude that they lack willpower, do not deserve assistance, or are incapable of change.

This conclusion does little to explain why previous efforts have been unsuccessful.

Strong motivation matters, but it cannot replace the ability to identify risks, manage behaviour, use professional support, and establish practical safeguards.

There is an opposite misconception:

„I cannot control myself, so I am not responsible for what I do.”

That conclusion is equally dangerous.

Psychological problems may help explain certain behavioural mechanisms, but they do not automatically remove responsibility for harm.

It would also be inappropriate to assume that every person using CSAM has an addiction in the clinical sense.

Repeated behaviour alone does not establish a diagnosis.

The behaviour’s characteristics, motivation, consequences, associated risk, and other factors must be assessed.

Similarly, an unwanted sexual thought does not automatically indicate a desire to act upon it.

A person with obsessive thoughts may experience intense anxiety precisely because the content of those thoughts conflicts with their values.

Repeated attempts to establish whether they are dangerous can sometimes reinforce obsessive anxiety.

A responsible assessment must therefore distinguish thoughts, urges, intentions, and actual actions.

Otherwise, a person experiencing obsessive symptoms may be wrongly treated as a threat, while an actual risk of harm may be overlooked.

Shame is not a diagnosis.

Willpower is not a complete treatment plan.

And admitting that a problem exists does not remove responsibility for what a person does.

6. How can change begin? Five practical steps

I suggest five actions based on behavioural analysis, self-regulation, and responsible help-seeking.

They are not a new therapeutic method or a substitute for specialist assessment.

Whenever another person may be harmed, protecting that person must come first.

Step one: describe the behaviour instead of condemning your entire identity

Instead of setting the goal, „I must stop being this kind of person”, identify exactly what needs to change.

What do I do?

How frequently does it happen?

What usually precedes it?

What consequences follow?

You do not need complicated psychological terminology.

Specific descriptions are more useful.

For example:

„I keep engaging in a behaviour that I want to stop, but my previous attempts have not worked.”

In the case of CSAM, the goal must be unambiguous: stopping the use of such material.

Reducing shame alone is not a sufficient outcome.

The first obstacle may be the difficulty of naming what is happening.

People sometimes use vague expressions such as „weakness”, „an internet problem”, or „something inappropriate”.

These descriptions may help initiate a conversation, but a proper professional assessment requires the relevant facts.

Do not preserve illegal material or make copies as supposed evidence for a self-help diary.

Step two: recognise when risk begins to increase

Functional behavioural analysis examines what happens before an action, how the action unfolds, and what follows.

You can begin by thinking about a recent situation in which you attempted to resist an urge.

What happened beforehand?

Was there emotional tension, boredom, isolation, sexual arousal, or a particular pattern of thinking?

Do not assume you already know the answer.

For example, a person may believe that loneliness is the main cause of their behaviour when persistent sexual interests or justifying beliefs also play a significant role.

Another person may perform repetitive behaviours primarily in response to anxiety.

Without an appropriate assessment, attention may be directed towards the wrong mechanism.

A useful observation focuses on circumstances, feelings, thinking, and decisions rather than recording details of harmful content.

Pay particular attention to the first justification.

If a familiar thought appears, such as „just once more”, treat it as a warning sign rather than a reason to act.

Step three: prepare a safety plan before the crisis

A plan created only after an urge becomes intense may come too late.

Decide beforehand what you will do when you recognise increasing risk.

First, identify the behaviour that must not occur.

Then determine how to interrupt a situation in which harmful action becomes more likely.

For CSAM use, this means stopping the searching for, viewing, and distribution of such material. Do not share it with acquaintances or professionals through email or messaging applications.

Where a child may be at risk, it may be necessary to leave the contact situation immediately and ensure protection through responsible adults or appropriate authorities.

Next, identify a safe alternative to the established behaviour.

That might involve ending the risky online activity, changing your surroundings, taking part in a neutral activity, or using an appropriate support contact.

These measures should not be treated as guarantees.

Where risk is substantial, professional assessment and a comprehensive protective plan matter more than distraction techniques.

It is therefore useful to establish in advance whom to contact if independent efforts to manage the situation fail.

Step four: use ReDirection for its intended purpose

If the problem involves CSAM use, ReDirection may be one appropriate self-help resource.

Its specific value lies in focusing on stopping behaviour associated with the sexual exploitation of children.

It guides users through personal risk factors, emotions, thinking patterns, consequences, and plans for change.

The risk-management section includes exercises intended to help identify circumstances associated with harmful behaviour.

Other elements address the wider aspects of life, including relationships, sexuality, daily routines, personal values, and ways of dealing with difficult emotions.

The work can be divided into short sessions.

However, merely completing modules is not the objective.

What matters is whether the exercises contribute to safe conduct outside the programme.

If you experience increasingly severe loss of control or fear that you may harm a child, do not postpone specialist contact until every module is complete.

ReDirection may support the beginning of change, but it cannot replace an immediate response to danger.

Step five: prepare your first professional conversation

Sometimes the hardest part of seeking help lasts only a few seconds.

That is how long it takes to say the first sentence.

You might begin with:

„I am struggling with a behaviour that I feel unable to control. I am ashamed to talk about it, but I want to stop and need help.”

You do not have to present your entire life history immediately.

However, information relevant to safety must be communicated honestly, especially if another person may be at risk.

You should also ask about the professional’s competence.

Do they have experience with this type of difficulty?

Can they assess compulsive behaviour, problematic sexual behaviour, or the relevant risks?

What are the confidentiality rules?

When might legal obligations concerning the protection of other people arise?

These are legitimate questions.

Professional assistance should not depend on humiliating the individual seeking help, but neither should it ignore their responsibility.

7. Why do some self-help attempts fail?

People can repeatedly change their resolutions without changing how they act.

After another setback, someone may decide that tomorrow they will simply be more determined.

Yet they have no plan for responding when the same risk situation occurs.

The intention is too vague.

Another problem arises when a person focuses exclusively on emotions.

They attempt to reduce shame, tension, or guilt without addressing the actual behaviour.

Where other people are being harmed, that is not enough.

A person may feel psychologically better and still pose a risk.

The opposite can also happen.

Someone may concentrate entirely on avoiding an action without understanding the factors that make it more likely, the thoughts that justify it, or the possibility of co-occurring difficulties.

Another common obstacle is interpreting one unsuccessful attempt as proof that change is impossible.

A setback should lead to an examination of the plan and, where appropriate, a higher level of professional support.

It does not mean that further harmful behaviour is an acceptable stage of recovery.

Where children are concerned, the consequences may be extremely serious.

Relapse must not be trivialised or portrayed as an inevitable part of treatment.

From a preventive perspective, the useful question is therefore not merely:

„Why did I fail again?”

It is also:

„What must change in my actions so that further harm does not occur?”

If self-help is not producing the required change, the level of professional assistance should be increased.

Repeating the same unsuccessful strategy for years is not a meaningful form of persistence.

8. How can you speak about the problem without fear of condemnation?

Shame can make a first professional consultation seem more frightening than the problem itself.

A person may imagine immediate judgement, humiliation, or rejection.

Some of these concerns may come from previous experiences. Others may be predictions that have never been tested.

In their 2019 research, Levenson and Grady explored help-seeking experiences among people who reported sexual attraction to minors.

Important barriers included fear of judgement, uncertainty about confidentiality, and difficulty finding knowledgeable professionals.

This offers a useful lesson for practice.

People seeking help should be able to ask about professional competence, confidentiality, and the way an assessment will be conducted.

However, absolute secrecy should not be promised in every circumstance.

Professional confidentiality is subject to legal rules and exceptions.

Their application depends on the jurisdiction, professional relationship, actual circumstances, and the nature of the risk.

When the difficulty involves intrusive thoughts alone, an assessment for obsessive-compulsive symptoms may be appropriate. Evidence-based cognitive behavioural treatment using suitable methods may then be relevant.

Where the problem involves problematic sexual behaviour, CSAM use, or the risk of harming a child, a specialist or service experienced in clinical sexology, risk assessment, and sexual abuse prevention should be considered.

In some situations, psychiatric assessment may also be required.

Suicidal thoughts, severe emotional crises, and other serious symptoms deserve appropriate assessment in their own right.

It is sensible to establish whether the professional actually works with the particular problem.

A professional title alone does not establish expertise in every psychological condition.

During your first conversation, you can say that you are afraid of being judged.

That is useful psychological information.

But if harmful behaviour has occurred or someone is in immediate danger, those facts must not be concealed.

The purpose of the conversation is an accurate assessment, risk reduction, and appropriate support, not reassurance that everything is fine.

9. Your first step in the next 24 hours

If you have spent months trying to stop a harmful behaviour and your attempts have repeatedly failed, you can make a different choice.

Within the next 24 hours, contact an appropriately trained professional or specialist service and request an initial assessment.

You do not need to send intimate details or any material that could violate the law or another person’s privacy in the first message.

A general description of the difficulty and a request for suitable assistance are enough to initiate contact.

If the problem concerns CSAM use, you can also explore the Polish-language ReDirection programme.

Do not wait until you complete the programme if there is a risk of harming someone.

Remember that fear of judgement does not have to disappear before you take the first step.

You can feel afraid of the conversation and still begin it.

That is where meaningful change starts: not with another grand promise, but with a decision that leads to a concrete action.

As a psychologist, I can help you organise your concerns and identify possible next steps, including the need for referral to an appropriately qualified specialist where the problem falls outside the scope of a general consultation.

Book an online consultation or Contact me on WhatsApp.

Read also

When a thought makes you check (in Polish)

An article about intrusive thoughts, anxiety, compulsions, and the distinction between internal experience and actual behaviour.

What am I really worth? (in Polish)

A discussion of self-worth, shame, guilt, and the dangers of reducing a person’s entire identity to an individual action.

Poles on constant alert (in Polish)

An exploration of the cycle of tension, repetitive checking, and temporary relief. It concerns news anxiety, not sexual behaviour involving the exploitation of children.

Robert J Błaszczyk

Psychologist · psychotraumatology practitioner · journalist · psychoeducator

I provide online psychological consultations and consultations focused on the psychological impact of traumatic experiences. I help people make sense of stress, emotional overload, relationship difficulties and the effects of distressing experiences, and identify possible next steps.

My work draws on psychoeducation, functional behavioural analysis, motivational interviewing, and elements of cognitive behavioural and solution-focused approaches. I adapt the approach to the person’s circumstances, needs and the purpose of the consultation.

I combine my background in psychology and psychotraumatology, including suicidology, with my experience as a journalist, coach, lecturer and communication specialist. Through Psycholog.CLICK, I turn psychological knowledge into accessible articles and practical guidance.

You do not need to have a name for your difficulty. We can start with what you are finding hard.

Book a consultation via ZnanyLekarz

Contact me on WhatsApp

Contact number +48 790 404 404. Please confirm consultation language options when booking.

Psychologist Robert J Błaszczyk

Psychological consultations, psychotraumatology, psychoeducation and communication

Not every psychological difficulty can be resolved without assistance. Sometimes a structured professional conversation can help someone understand their emotions, recognise behavioural patterns, and identify appropriate next steps.

I offer individual online psychological consultations and consultations concerning the psychological effects of traumatic experiences. My work covers stress, emotional difficulties, psychological crises, relationships, self-esteem, and everyday psychological functioning.

I also prepare psychological opinions within the limits of my competence and the agreed scope of an assignment.

My wider activities include psychoeducation, coaching, journalism, workshops, social communication, and interests in NLP, meditation, and hypnosis. Practical applications of particular methods must be distinguished from the scientific evidence supporting them.

I combine psychological knowledge with experience in journalism, education, and communication.

Where a problem requires specialised diagnosis, treatment, or risk assessment, I can help identify the need for an appropriate referral. A single consultation should never be mistaken for a guarantee that a complex difficulty will be resolved.

My official websites and contact channels:

1. Book a consultation via ZnanyLekarz
2. WhatsApp
3. General email · erben.pl@gmail.com
4. Psycholog.CLICK
5. Psychoedukacja.ORG
6. CBSP.PRO
7. TikTok · @psycholog.click
8. Facebook · Psycholog.CLICK
9. ERBEN.PL
10. ProwadzenieImprez.com
11. 1244.yt
12. Publications and products · Naffy

WYKORZYSTANE ŹRÓDŁA I INSPIRACJE

1. Protect Children / Suojellaan Lapsia ry. (2021–2026). ReDirection Self-Help Program. Materiały programowe, moduły psychoedukacyjne i informacje o ocenie programu.
2. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. (2025–2026). Program ReDirection. Materiały informacyjne dotyczące polskiej wersji, założeń, struktury, wykorzystania i ewaluacji programu.
3. Grady, M. D., Levenson, J. S., Mesias, G., Kavanagh, S., Charles, J. (2019). “I Can’t Talk About That”: Stigma and Fear as Barriers to Preventive Services for Minor-Attracted Persons. Stigma and Health, 4(4), 400–410.
4. Levenson, J. S., Grady, M. D. (2019). Preventing Sexual Abuse: Perspectives of Minor-Attracted Persons About Seeking Help. Sexual Abuse, 31(8), 991–1013.
5. Lätth, J., Landgren, V., McMahan, A., Sparre, C., Eriksson, J., Malki, K. i in. (2022). Effects of internet-delivered cognitive behavioral therapy on use of child sexual abuse material: A randomized placebo-controlled trial on the Darknet. Internet Interventions, 30, 100590.
6. McMahan, A., Joleby, M., Andersson, G., Letourneau, E. J., Seto, M. C., Luke, T. J., Rahm, C. (2026). An international randomized waitlist-controlled trial of internet-delivered cognitive behavioral therapy for sexual urges toward children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 94(7), 425–436.
7. Nemcová, L., Schreier, A., Karousová, T., Kalenská, L., Bianchi, G., Breide, M. i in. (2026). Identity under threat: internal conflict and stigma in undetected child sexual abuse material users. Frontiers in Psychiatry, 17, 1830667.
8. Ward, T., Brown, M. (2004). The good lives model and conceptual issues in offender rehabilitation. Psychology, Crime & Law, 10(3), 243–257.